I te kaha haere o te kaumātuatanga o te taupori, kei te piki haere te hiahia mō ngā pūnaha hauora me te tiaki kaumātua. Ahakoa he tangata takitahi e whiriwhiri ana i tētahi whare tiaki kaumātua i te kāinga, he whare hauora rānei e whakamahere ana i tētahi pūnaha ratonga tiaki kaumātua, he mea nui te whiriwhiri i te pūnaha hauora me te tiaki kaumātua tika. Ma tēnei tuhinga koe e whakarato ki tētahi aratohu whiriwhiri whānui.
1. Whakamāramahia ngā hiahia me te tūnga
1) Arotakehia ngā hiahia o ngā kaiwhakamahi
Tūnga hauora:Kōwhiria he pūnaha me te taumata tiaki e rite ana ki te āhua hauora o te kaumātua (tiaki i a rātou anō, tiaki-haurua i a rātou anō, kāore rawa e taea te tiaki i a rātou anō)
Ngā hiahia hauora:Aromatawai mēnā e hiahiatia ana he tautoko hauora ngaio (pēnei i te tātaritanga me te maimoatanga auau, te maimoatanga whakaora, ngā ratonga ohorere, me ētahi atu)
Ngā hiahia motuhake:Whakaarohia ngā matea motuhake pēnei i te ngoikore o te hinengaro me te whakahaere i ngā mate pūmau
2) Whakatauhia te tauira ratonga
Te tiaki kāinga:He pai mō te hunga kaumātua hauora e hiahia ana ki te noho ki te kāinga
Manaaki hapori: Te whakarato ratonga tiaki tamariki me ngā ratonga hauora taketake
Te tiaki whare wānanga:Te whakarato ratonga hauora whānui mō ngā hāora 24
2. Aromatawai mahi matua
1) Wāhanga mahi hauora
Pūnaha whakahaere pūkete hauora hiko
Mahi whakawhitiwhiti kōrero hauora mamao me te mahi whakawhitiwhiti kōrero
Te whakahaere rongoā me te pūnaha whakamaumahara
Te tikanga waea me te urupare ohorere
Ngā taputapu aroturuki me te whakahaere i ngā mate pūmau
2) Wāhanga ratonga tiaki kaumātua
Ngā tuhinga me ngā mahere tiaki o ia rā
Pūnaha whakahaere kai tōtika
Te arataki me te aroturuki i ngā whakangungu whakaora
Ngā ratonga tiaki hauora hinengaro
Ngā whakaritenga mahi pāpori me ngā tuhinga whai wāhi
3) Tautoko hangarau
Te hototahitanga o ngā taputapu IoT (ngā moenga atamai, ngā taputapu mau, me ētahi atu)
Ngā mahi tiaki raraunga me te tūmataitinga
Te pumau o te pūnaha me ngā āheinga whakaora āwhati
Te whai huatanga o te taupānga pūkoro
3. Aromatawai kounga ratonga
1) Ngā tohu hauora me ngā kaimahi
Tirohia te raihana a te whare hauora
Kia mārama ki ngā tohu me te ōwehenga o ngā kaimahi hauora
Tirohia ngā āheinga maimoatanga ohorere me ngā tikanga tuku
2) Ngā paerewa ratonga me ngā tukanga
Arotakehia te taumata o te paerewa ratonga
Kia mārama ki te tukanga whakawhanake i ngā mahere ratonga whaiaro
Tirohia te pūnaha tirotiro kounga ratonga
3) Ngā whare taiao
Te whakaoti me te whanaketanga o ngā taputapu hauora
Te otinga o ngā whakaurunga kore-arai
Te whakamarie me te haumaru o te taiao noho
4Te tātaritanga whai huatanga utu
1) Hanganga utu
Ngā utu tiaki taketake
Ngā utu ratonga tāpiri hauora
Ngā utu mō ngā kaupapa tiaki motuhake
Ngā utu whakahaere ohorere
2) Tikanga utu
Te whānuitanga me te ōwehenga o te utunga inihua hauora
Te kapinga inihua arumoni
Kaupapa here tautoko a te kāwanatanga
Tikanga utu mō te wāhanga kua utua e koe anō
3) Matapae utu mō te wā roa
Whakaarohia te pikinga o ngā utu me te whakapainga o te taumata tiaki
Aromatawaihia ngā whakapaunga hauora pea
Whakatauritehia te whai huatanga utu o ngā pūnaha rerekē
5Te rangahau mara me te aromatawai kōrero-ā-waha
1) Te arotahi ki te haerenga ki te mara
Tirohia te āhua hinengaro o te kaumātua o nāianei
Tirohia te akuaku me te kakara
Whakamātauria te tere o te urupare o ngā waeatanga ohorere
Kia wheako i te wairua ratonga a ngā kaimahi
2) Kohinga kōrero-ā-waha
Tirohia ngā arotake me ngā tiwhikete whaimana
Kimihia ngā urupare mai i ngā kaiwhakamahi o nāianei
Kia mārama ki ngā arotake ngaio i roto i te umanga
Kia aro ki ngā tuhinga whakahaere amuamu
6 ngā whakaaro mō te tauine ā muri ake nei
Ka taea e te pūnaha te whakahou i ngā ratonga ina huri ngā hiahia o te kaiwhakamahi?
Mēnā e tautoko ana te tūāpapa hangarau i te whakawhānui mahi
Te pumau o te whanaketanga o te whakahaere me ngā āheinga whakahaere mo te wā roa
Mehemea he wāhi kei reira mō ngā whakapainga tiaki kaumātua atamai
Whakamutunga
He whakatau te whiriwhiri i tētahi pūnaha tiaki hauora me te tiaki kaumātua e tika ana, e hiahia ana kia whakaaroarohia whānuitia ngā āhuatanga maha. E taunakihia ana kia whakamahia he tikanga aromatawai taahiraa-i-te-taahiraa, kia tautuhia tuatahitia ngā matea matua, kātahi ka whakataurite i te taumata ōrite o ia pūnaha, ā, hei whakamutunga, ka whakatau i runga i te kaha ōhanga. Kia maumahara, ehara i te mea ko te pūnaha tino pai ko te mea tino matatau, tino utu nui rānei, engari ko te otinga e tino tutuki ai ngā matea motuhake, ā, e whakarato tonu ana i ngā ratonga kounga teitei.
I mua i te whakatau whakamutunga, me whakarite he wā whakamātautau, he rā wheako rānei hei wheako i te whakahaeretanga o te pūnaha, kia mōhio ai koe ki te whiriwhiri i tētahi ratonga hauora me te tiaki kaumātua e tutuki pono ana i ō tumanakohanga.
Wā tuku: Hōngongoi-03-2025






